Słowo matura zostało zaczerpnięte z łaciny i oznacza „dojrzały”. Egzamin przeprowadzany jest po zakończeniu szkoły średniej w celu sprawdzenia czy dany kandydat posiada wystarczającą wiedzę do kontynuowania nauki na studiach. Pierwszy na świecie egzamin dojrzałości odbył się w Prusach w 1788 roku, 24 lata później został on również przeprowadzony w Księstwie Warszawskim. W Polsce do 2005 roku matura odbywała się na tzw. starych zasadach. Absolwent szkoły średniej przystępował do pisemnego egzaminu z języka polskiego i wybranego przedmiotu, w momencie nie uzyskania oceny 5 i wyżej podchodził do egzaminu ustnego. W czasie swojej kadencji rządząca AWS (Akcja Wyborcza Solidarność) zreformowała szkolnictwo zmieniając m.in. zasady, na których odbywał się egzamin dojrzałości.

Wstępnie nowa matura planowana była na 2002 rok, jednak ówczesna minister edukacji narodowej i sportu, Krystyna Łybacka uznała, że młodzież jest kompletnie nie przygotowana pod kątem egzaminu maturalnego, dlatego też abiturienci rocznika 2001/2002 sami mogli zadecydować o formie zdawanego egzaminu. Matura na nowych zasadach została przeprowadzona już w 2005 roku, przy czym nie dotyczyła ona absolwentów pięcioletnich liceów dwujęzycznych, pięcioletnich szkół zawodowych i szkół dla dorosłych. Nowa matura została opracowana z myślą zastąpienia egzaminów wstępnych na studia, za jej przeprowadzenie odpowiedzialna jest Centralna Komisja Egzaminacyjna. Każdy maturzysta zdaje maksymalnie sześć egzaminów; z języka polskiego (ustny i pisemny), wybranego języka obcego nowożytnego (ustny i pisemny), matematyki (pisemny) i dodatkowych przedmiotów (pisemny). Egzamin maturalny w części ustnej i pisemnej uznaje się za zdany, jeżeli maturzysta z każdego przedmiotu obowiązkowego uzyska minimum 30% punktów. Liczba punktów otrzymanych z przedmiotów dodatkowych nie wpływa na zdanie matury. Tegoroczny egzamin maturalny zdało 81% absolwentów szkół średnich. Do matury przystąpiło ponad 366 tys. osób, w tym około 4% stanowili absolwenci ubiegłych lat.